Temperament, osobowość i uśmiech

Niezależnie od tego, czy kultura poleca, czy odradza wykorzystywanie uśmiechu w codziennych kontaktach, wszędzie znaleźć można ludzi, którym uśmiechanie się przychodzi z łatwością, i takich, którzy uśmiechają się z wyraźnym wysiłkiem. Za pośrednictwem metod wychowawczych i późniejszej socjalizacji kultura może wprawdzie sprzyjać formowaniu się pewnych cech osobowości (np. kultura amerykańska promuje wyraźnie cechy ekstrawertyczne), ale sporo zależy od wrodzonych predyspozycji.

Owe predyspozycje istotne są zwłaszcza w wypadku relatywnie stałych cech temperamentalnych. Gordon Allport (1938, za: Strelau, 1992, s. 40) pisał, że: „temperament odnosi się do charakterystycznych dla jednostki zjawisk natury emocjonalnej, włączając jej wrażliwość na stymulację emocjonalną, typową dla niej siłę i szybkość reakcji, jakość dominującego nastroju i wszystkie osobliwości zmienności i intensywności nastroju [...]”. Podobny charakter ma niemal pół wieku młodsza definicja Goldsmitha i Campos (1986, za: Strelau, 1992, s. 40): „temperament ujmujemy jako różnice indywidualne w emocjonalności [...]. Obejmuje to różnice indywidualne w pierwotnych emocjach – strachu, złości, smutku, przyjemności, zainteresowaniu itd. – oraz w bardziej zgeneralizowanej aktywacji, przejawiającej się w czasowych i intensywnościowych wskaźnikach zachowania”.

        Do różnic indywidualnych w zakresie emocjonalności nawiązują także znane typologie temperamentu. Pierwsza i najsłynniejsza powstała już w starożytności, a jej autorstwo przypisuje się dwóm starożytnym lekarzom: Hipokratesowi i Galenowi (por. Strelau, 1985). Teoria ta zakłada, że w organizmie ludzkim występują cztery soki (humory): krew, flegma oraz żółć czarna i żółta. Od przewagi jednego z tych czterech humorów zależeć ma nie tylko stan zdrowia człowieka, ale również styl zachowania. W wypadku sangwiników dominuje krew (łac. sanguis), u choleryków – żółć (gr. cole), u melancholików – czarna żółć (gr. melas cole), a u flegmatyków – jak łatwo się domyślić – flegma. Spośród tych temperamentów – typem szczególnie podatnym na przeżywanie pozytywnych stanów emocjonalnych, a więc prawdopodobnie często się uśmiechającym, jest sangwinik, opisywany jako typ niefrasobliwy, zadowolony, ufny, towarzyski, beztroski i wesoły (por. Eysenck i Eysenck, 1996).

 

Fragmenty z książki "PSYCHOLOGIA UŚMIECHU. Analiza kulturowa".
Autor: Szarota Piotr.

Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

www.gwp.pl  

Prezes stowarzyszenia fiakrów, wożących turystów do Morskiego Oka, Stanisław Chowaniec nie widzi innego ekologicznego transportu do Morskiego Oko jak transport konny. Jego zdaniem melex nie poradzi sobie w trudnych warunkach atmosferycznych. „Melex jest malutki i nadaje się na płytę lotniska lub pole golfowe, ale nie w góry. Gdyby na trasę wjechały meleksy, musielibyśmy zrezygnować z hodowanych przez nas koni. Koń musi być w ciągłym ruchu, aby zachować dobrą kondycję i swój dobry stan fizjologiczny” – argumentuje.
W Polsce, głównie na Podkarpaciu i w Małopolsce, żyje ponad 5 tys. koni huculskich, a 20 lat temu było ich tylko ok. 400. "Konie huculskie w naszym kraju są rasą zachowawczą objętą programem ochrony. Dzięki temu programowi na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat zostały one uratowane przed wyginięciem" - mówi Marek Gibała, dyrektor Okręgowego Związku Hodowców Koni w Rzeszowie.
Nową formę komunikacji odkryto podczas badań rzodkiewnika i pomidora oraz kanianki. Ta krewniaczka powoju jest pomarańczowym pnączem, dorastającym do metra wysokości. Nie ma typowych liści i nie prowadzi fotosyntezy, nie jest więc w stanie sama się odżywić. Radzi sobie jednak świetnie, wykorzystując sąsiadów. Kanianka owija się dookoła rosnących obok niej roślin, a do ich tkanki przewodzącej wprowadza specjalne ssawki, którymi pobiera substancje odżywcze. Pasożytnicza kanianka jest utrapieniem rolników - potrafi ona zagłuszyć całe pola upraw.
Zgodnie z dotychczasową wiedzą sądzono, że Egipcjanie mumifikowali zmarłych już pomiędzy ok. 6,5 tys. - a 5,1 tys. lat temu. Pierwsze mumie powstawały jednak w sposób naturalny: ciała suszono po prostu w gorącym, suchym piasku pustyni.
Pojawienie się w Polsce na wolności dużych, zielonych papug jest kwestią czasu - twierdzą naukowcy. W innych krajach ptak ten już dziś szkodzi w rolnictwie i ekosystemach. Papugi te, to aleksandretty obrożne, które pochodzą z Afryki i Indii. Te spore, barwne ptaki zaczęto sprowadzać do Europy ok. 40 lat temu. Zyskały popularność, gdyż są inteligentne, łatwo się oswajają i chętnie uczą naśladować brzmienie różnych dźwięków. Szacuje się, że w latach 1996-2002 do krajów UE sprowadzono ich 137 tys.

Kości niemal pół setki skrzydlatych gadów z nieznanego dotąd gatunku Caiuajara dobruskii odkryli naukowcy na południu Brazylii. Paulo Manzig z Universidade do Contestado w Brazylii i jego współpracownicy znaleźli kości w warstwach skał, których pochodzenie datuje się na kredę. Już wcześniej odkryto tam szczątki pterozaura.
Konflikt polsko-bolszewicki rozpoczął się właściwie tuż po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. 18 listopada 1918 r. przywódca bolszewickiej Rosji Włodzimierz Lenin wydał rozkaz o rozpoczęciu Operacji "Wisła". Dla bolszewików pokonanie Polski było celem taktycznym - głównym było wsparcie komunistów, którzy w tym samym okresie próbowali rozpocząć rewolucję w Niemczech i w krajach powstałych po rozpadzie Austro-Węgier.
Prowadzony od końca czerwca w katowickiej kopalni Wieczorek eksperyment podziemnego zgazowania węgla, czyli zamiany węgla w gaz, przebiega zgodnie z planem. Zdaniem ekspertów, zgazowanie węgla może być w przyszłości z powodzeniem stosowane w polskich kopalniach, zwłaszcza tam, gdzie wydobycie jest utrudnione lub pozostały resztki tego surowca.
Odpowiada historyk prof. Urszula Oettingen z Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach w rozmowie z Markiem Klapa z Pap-u.
MK: Jest już po zamachu na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, ale przed rozpoczęciem Wielkiej Wojny. Czy już wtedy było wiadomo, że zbliża się konflikt o charakterze globalnym?
28 lipca 1914 r. Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii, co było konsekwencją dokonanego miesiąc wcześniej w Sarajewie zamachu na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. Wojna szybko przerodziła się światowy konflikt, który pochłonął życie prawie 10 mln żołnierzy. Wybuch wojny oznaczał kres XIX-wiecznego porządku politycznego w Europie, ustalonego w 1815 r. na Kongresie Wiedeńskim, kończącym okres wojen napoleońskich. System ten zasadzał się na koncepcji równowagi sił, którą zaburzyły zakrojone na szeroką skalę zbrojenia, wywołane wzmożoną rywalizacją mocarstw na kontynencie europejskim przed 1914 r.
Sroki wcale nie lubią lśniących przedmiotów, nie kradną biżuterii ani błyszczących kluczy. To tylko mit. W europejskiej kulturze często przewija się wątek sroki złodziejki, która - nie mogąc się oprzeć błyszczącym przedmiotom - kradnie je i zanosi do gniazda. W bajkach i legendach sroki kradną nierzadko z uporczywością kleptomanów.
Im intensywniejszy wysiłek, tym więcej ludzki pot zawiera kwasu mlekowego. Wykorzystuje to bateria w formie nanoszonego na skórę „tatuażu”, opracowana przez doktora Wenzhao Jia z University of California w San Diego. Na razie ilość wytwarzanej energii nie jest duża, jednak kalifornijski zespół pracuje nad zwiększeniem wydajności, co umożliwiałoby zasilanie niewielkich urządzeń elektronicznych.
Wcześniejsze eksperymenty potwierdziły, że muzyka może wywierać pozytywny wpływ na ludzi – ułatwiać naukę, zwiększać motywacje czy łagodzić fizyczny ból. Jednak dotychczasowe badania nie dotyczyły związku pomiędzy muzyką a poczuciem siły.